Bloggfęrslur mįnašarins, mars 2009

22 okt 2008

Ég var aš lesa eldri blogg į bloggi mķnu į vķsi.is og rakst žį į žessa frį 22 okt ķ fyrra. Merkilegt hve lķtiš hefur breyst sķšan žį. Hvaš finnst ykkur?

"Margir spyrja žessa daganna hvaš lķšur björgunarašgeršum Ķslenskra stjórnvalda og IMF. Hverju veldur žessi drįttur? Er žaš einfaldlega vinnan viš žaš, skilyršin sem sett verša, umfang eša eitthvaš annaš sem viš vitum ekki? Er eitthvaš huss huss ķ gangi? Eitthvaš sem ekki eša engin žorir aš segja frį? Rżnum ašeins ķ stöšuna.

Rętt er um aš skellurinn sé um 12 föld landsframleišsla ž.e. landsframleišsla 12 įra. Landsframleišsla įriš 2007 var rétt rķflega 1.293 žśsund miljaršar. Skellurinn nemur žvķ um 15.516 žśsund milljöršum, fimmtįn žśsund fimmhundruš og sextįn milljöršum isk. Ég er nįnast ónęmur oršin fyrir slķkum upphęšum. Langstęrstur hluti žessarar skuldar er tilkomin vegna bankana. IMF er skv. erlendum fjölmišlum įsamt nokkrum öšrum žjóšum tilbśin til aš lįna tęplega 700 milljarša. Tęplega 700 milljarša ķ žetta svarthol. Eša sem svarar rétt rśmlega 4% upp ķ stóra skellinn. Hvernig eigum viš aš fara aš žvķ aš greiša hin 94 prósentin? 700 hundruš milljarša lįn er risalįn og vaxtagreišslur einar og sér hlaupa į milljöršum įrlega. Mér skilst į fjölmišlum aš lįn žetta ętti aš liška fyrir lįnum annarsstašar. Annarsstašar? Hvar? Hver ķ veröldinni getur hugsaš sér aš lįna einhverjum meira žegar viškomandi skuldar 12 įra tekur fram ķ tķman? Ef svo ólķklega vildi til aš viš fengjum lįn fyrir öllu žessu žį tęki žaš meira en 12 įr aš greiša žaš nišur, meira en 24 įr aš greiša žaš nišur. Lętur nęrri aš žaš tęki ekki minna en 48 įr aš greiša žaš nišur. Af hverju? Jś, meš landsframleišslu greišum viš fyrir:

  • Menntakerfiš
  • Heilbrigšiskerfiš
  • Almannatryggingakerfiš
  • Samgöngukerfiš
  • Utanrķkisžjónustu
  • Löggęslu og marg fleira sem okkur žykir sjįlfsagt, žar į mešal laun og eftirlaun stjórmmįlamanna.

Žaš sem eftir er fer til greišslu skulda ef e-š er eftir. Undanfarin įr höfum viš veriš svo lįnsöm aš viš höfum getaš greitt nišur skuldir rķkisins hratt og rķkissjóšur žvķ nįnast skuldlaus, en žaš hrekkur skammt žegar skellurinn er af žessari stęršargrįšu. Hvaš žżšir žetta allt saman? Jś, ef viš veršum lįtin greiša fyrir brjįlęšiš žį er afar lķklegt aš:

  • Velferšakerfiš veršur fyrir verulegum nišurskurši
  • Vextir verša įfram hęrri en ķ nįgrannalöndum okkar, a.m.k. helmingi hęrri
  • Innflutningur mun dragast verulega saman
  • Vöruverš mun halda įfram aš vera hįtt samanboriš viš önnur lönd og jafnvel hękka umtalsvert
  • Atvinnuleysi ķ įšur óžekktum tölum og višvarandi
  • Gjaldeyrisskömmtun vištekin venja og margt fl. sem ég hef ekki plįss til aš telja upp, (nenni žvķ ekki heldur, nógu svartsżnt er žetta)

Ef žetta er ekki žjóšargjaldžrot eša efnahagslegt hrun, tja hvaš er žaš žį? Žaš žorir bara engin aš segja okkur žaš. IMF telur žaš ekki hlutverk sitt aš tilkynna okkur žaš, hafa eflaust sagt rķkisstjórninni žaš og hśn hefur ekki kjarkinn til žess enn sem komiš er. Er žaš skżringin į flótta rįšherra undan fjölmišlum? Er žaš ekki skżringin į oršum Ingibjargar Sólrśnar žegar hśn segir aš stašan er mun alvarlegri en hśn įtti von į žegar hśn kom frį New York? Geir segir aš IMF bķši eftir žjóšhagsįętlun, er hęgt aš koma fram meš slķkt plagg ef įstandiš er jafnvont og žaš viršist vera? Yrši slķk įętlun yfirhöfuš raunhęf ķ žessari stöšu? Hępiš og žvķ mį įlykta sem svo aš IMf bara bķši žar til rķkisstjórnin gefist upp og žį taki IMf og ESB yfir öll okkar mįl og sjįlfstęši okkar lišin tķš. Bölmóšur, svartsżnisžrugl og vitleysa, jį, sammįla žvķ en upplżsingaskortur, fįt og vandręšagangur rķkisstjórnarinar gefur fullt tilefni til žess, nema ég sé aš misskilja žetta herfilega, lķkt og Georg Bjarnfrešason. Vonandi er ég aš misskilja allt saman og žetta sé allt saman ķ gśddķ. En svona ķ framhaldi, eigum viš e-š aš ręša žetta meš landrįš???"


Almenningur og fallbyssa AGS/IMF

Ég hef fylgst dįldiš meš žessum umręšum sķšustu daga um 20% almenna skuldanišurfellingu hjį almenningi eins og žaš er kallaš. Sitt sżnist hverjum eins og vera ber. Sumir gera gys aš žessum hugmyndum, ašrir reišast og enn ašrir taka undir žessar hugmyndir. Hugmynd Tryggva Žórs er nįnast sś sama og framsóknarmenn komu fram meš ķ janśarbyrjun. Samtök heimilana hafa tekiš ķ svipašan streng og nįlgast žetta śt frį réttlętissjónarmišum sem ég tek fyllilega undir. Borgarahreyfingin oršar žetta öšruvķsi og talar um leišréttingu į geggjašri vķsitölu sem fór śr böndunum. Ég vil nįlgast allar žessar hugmyndir meš opnum huga og taka žaš besta frį žeim öllum.

En fyrst skulum viš įtta okkur į einu: Viš lifum į afar óvenjulegum tķmum, nįnast örvęntingarfullum tķmum. Örvęntingafullir tķmar kalla į örvęntingafull rįš eša eins og sagt er į ensku: desperate times calls for desperate measures. Annaš sem viš skulum hafa į hreinu er žetta: ķslensk žjóš getur ekki tekist į viš nżja framtķš skuldsett til andskotans. Žetta er stórt mįl og flókiš. Žess vegna veršur aš einfalda žaš. Žaš gerum viš best meš žvķ aš kalla žaš réttum nöfnum og tala um leišréttingu og réttlęti og hafa hag almennings ofar öšrum hagsmunum. Žegar sį sem žetta ritar pęlir ķ žessum mįlum žį hefur hann ķ huga skuldir almenning sem hann tók til hśsnęšiskaupa og erlend bķlalįn sem eru aš sliga marga, ekki lįn til hlutabréfabrasks eša annarra slķkra įhęttuathafna į markaši. Žar meš undanskil ég žį einstaklinga sem skulda hundruši milljóna eša jafnvel milljarša eins og fram kom ķ fréttum ķ kvöld. Ég undanskil einnig fyrirtęki ķ žessari umręšu enda eiga žau aš fį ašra mešferš og žar žarf aš skoša hvert og eitt fyrirtęki fyrir sig.

Okei en nś förum viš aš tala saman. Leišrétting og réttlęti tala samtök heimilana og Borgararhreyfingin um žegar žau ręša um žessa skuldaaukningu sem oršiš hefur eftir hrun og jafnvel löngu fyrr eša frį žvķ ķ janśar 2008 žegar viš fórum aš finna illilega fyrir veršbólgunni og verštryggingunni. En til aš einfalda mįliš er best aš byrja meš 3 spurningum til žķn sem žetta lest og ég mun svara žeim fyrir žig žvķ ég veit hverju žś svarar:

  1. Fékkst žś ķ žķnar hendur žį peninga sem skuld žķn hefur hękkaš um?
  2. Fóru žessir peningar śt ķ hagkerfiš meš rįšstöfun žinni į žeim til kaupa į vöru eša žjónustu?
  3. Eru žessir peningar žį yfirhöfuš til nema sem tölur į blaši og rafręn boš ķ tölvukerfi?

Svariš viš žessum 3 spurningum er NEI! Žį spyr ég žig sem žetta lest: Hvaša réttlęti er fólgiš ķ žvķ aš hękka skuld žķna nįnast endalaust sama hvaš žś borgar af henni? Veršur ekki aš leišrétta žetta brjįlęši? Svariš viš žessum spurningum er aušvitaš žetta: Žetta er argasta óréttlęti og veršur aš leišrétta.Til er takki į tölvum sem heitir "delete" og žekkt eru fordęmi śr fortķšinni žegar skuldir mętra ašila ķ réttum flokkum voru afskrifašar meš einu "pennastriki" eins og žaš var kallaš. Viš bišjum ašeins um réttlęti og leišréttingu į ranglęti.

Tillaga Tryggva og framsóknar fela ķ sér flatan nišurskurš į ALLAR skuldir ALLRA ef ég skil žęr rétt. Žaš eru svolķtiš, tja galnar tillögur ef ég mį orša žaš svo en viš skulum ekki śtiloka žęr strax. Kannski veršum viš aš grķpa til svo almennra ašgerša til ašgęta jafnręšis og sętta okkur viš žį stašreynd aš žį fį sumir ašstoš sem ęttu ekki aš fį. Borgarahreyfingin og samtök heimilana vilja aš sś hękkun sem oršiš hefur į lįnum almennings til hśsnęšiskaupa verši fęrš handvirkt aftur til janśar 2008. Žannig verši einhverju réttlęti komiš į žessu landi og ranglętiš leišrétt.

Gylfi Magnśsson višskiptarįšherra, mętur mašur og vķšsżnn hefur gagnrżnt tillögur Tryggva Žórs og framsóknar enda ganga žęr mun lengra en tillögur Borgarahreyfingarinnar og samtaka heimilana. Mér vitanlega hefur hann ekkert gefiš śt į tillögur Borgarahreyfingarinnar og samtaka heimila en mér hefur aftur į móti menn hafa sett žęr undir sama hatt og tillögur Tryggva Žórs og framsóknarmanna. Žaš er mišur aš Gylfi og rķkisstjórnin skuli ekki ljį sanngjörnum réttlętissjónarmišum eyra og leišrétta ranglętiš.

Gylfi talaši einnig um aš ķbśšalįnasjóšur yrši nįnast gjaldžrota ef žetta yrši gert og bankarnir fęru illa. Ég skil ekki af hverju ég hef litla sem enga samśš meš bönkunum. Hreinlega skil žaš ekki. Žaš į einfaldlega aš sameina tvo žeirra žannig aš eftir standi tveir bankar. Svo er mér alveg sama žó žeir ęttu erfitt ķ einhvern tķma mešan žeir vęru aš snķša sér stakk eftir vexti. Ķbśšalįnasjóšur er svo annaš mįl. Žar sem rķkisstjórin er aš redda sparisjóšunum og smęrri fjįrmįlafyrirtękjum lķka eins og Saga Capital og VBS sem spruttu upp ķ gśrkutķšinni žį er okkur ekki skotaskuld aš leggja Ķbśšalįnasjóši til aukiš fé.

En lķklega tregšast ķslensk stjórnvöld viš aš laga stöšu almennings aš kröfu AGS/IMf svo eignahliš fjįrmįlafyrirtękjanna lķti betur śt į efnahagsreikningi žeirra. Hugsanlega til aš erlendir bankar kaupi žau frekar en viš skulum ekki gleyma žvķ aš erlendir bankar eru lķka į hausnum og žvķ ekki lķklegt aš žeir komi inn meš pening ķ ķslenska banka. Nišurstašan er žvķ lķklega sś aš žetta er eitt af leyniskilyršum AGS/IMF og er žvķ sś fallbyssa sem Gylfi talar um og er beint aš ķslenskum almenningi enda hugsar sjóšurinn ašeins um eitt og žaš er fjįrmįlakerfiš. Almenningur skal borga. Góšar stundir.

 


Upplżsingaflękjur

Kreppan tekur į sig margar myndir og eitt af einkennum nśverandi kreppu er upplżsingaskortur og misvķsandi upplżsingar. Steingrķmur og Jóhanna lofušu aš bęta śr žvķ. Žaš hafa žau gert af meš sķnum vikulegu blašamannafundum. Annaš einkenni kreppunnar er upplżsingaóvissa ž.e. hversu vel getum viš treyst žeim upplżsingum sem viš fįum? Ef žaš er eitthvaš sem kreppan hefur kennt mér žį er žaš aš sannreyna og gagnrżna žęr upplżsingar sem eru matašar ofan ķ mig.

Ég hef rżnt talsvert ķ žessa kynningu Steingrķms og Jóhönnu į žjóšarbśskapnum. Hśn er dįldiš athyglisverš fyrir žęr sakir aš mér finnst aš veriš sé aš fegra stöšuna dullķtiš. Kannski er žaš bara ešlilegt aš žau geri žaš en žį eru žau sek um žaš sama og fyrri rķkisstjórn sem aš lokum féll m.a. vegna upplżsingaskorts. Hvaš um žaš. Mér eins og mörgum öšrum er mikil forvitni į aš vita hversu miklar skuldbindingar muni falla į okkur ķ kjölfar bankahrunsins. Žęr upplżsingar sem koma fram į kynningunni į stöšunni eru dįldiš misvķsandi. Steingrķmur segir į fundinum aš skuldir žjóšarbśsins hafi veriš um 1.100 milljaršar ķ loks įrs 2008 aš frįdregnum skuldum bankana. Žetta kemur ekki alveg heim og saman viš žęr upplżsingar sem koma fram į glęrunum en žar kemur berlega fram aš skuldirnar eru um 3.000 milljaršar aš frįdregnum skuldum bankana, (sjį glęru 15). Einnig kemur fram į fundinum aš skuldirnar um įętlašar um 200% af landsframleišslu. Samkvęmt Hagstofu Ķslands er landsframleišsla 2008 tępir 1.500 milljaršar. 200% af žvķ gera um 3.000 milljarša. Žaš kemur alveg heim og saman viš fyrri pęlingar mķnar en śt frį įętlušum vaxtagreišslum žessa įrs og nęsta mįtti fį śt aš endanleg skuldatala yrši um 3.000 milljaršar. Kannski veit Steingrķmur eitthvaš meira en ég? Ķ žessum tölum er meint skuld vegna icesave og lįnsins frį AGS ekki talin meš. 

Žessi framsetning žeirra segir mér lķka aš žau reikna greinilega meš aš megniš af skuldum bankakerfisins veršur afskrifaš af erlendum lįnardrottnum og žęr hverfa śr hagtölum i lok žessa įrs. Žaš segir mér lķka aš žau gera rįš fyrir aš skuldir vegna icesave muni falla į ķslenska skattgreišendur. Flękjustig žess mįls er mikiš og sitt sżnist hverjum. Žaš er efni ķ ašra fęrslu sem er byrjuš aš gerjast ķ kollinum į mér og kemur vonandi brįšlega.

En megin pęling žessarar fęrslu er hvort vonarstjörnur ķslands žau Jóhanna og Steingrķmur séu ķ klemmu meš sķn rįš og ašgeršir og hvort žau séu einfaldlega oršin verkfęri AGS og hafi nįkvęmlega ekkert um efnahagsrįšstafanir aš segja. Ķ žvķ sambandi langar mig aš benda į aš Flannagan, hagfręšingur frį AGS sagši ķ vištali viš Boga į RŚV žegar Bogi innti hann eftir žvķ hvort AGS hefši ekki įhyggjur af greišslugetu landsinsog hvort landiš gęti greitt skuld sķna viš AGS? Žį sagši Flannagan eftirfarandi orš: Nei, žjóšin į miklar eignir į móti skuldinni. Hvaš žżšir žetta? Er bśiš aš vešsetja aušlindir okkar? Er einhver leynisamningur ķ gangi sem almenningur veit ekki um? Hvaš haldiš žiš og hvaš finnst ykkur um žessa framsetningu Steingrķms og Jóhönnu? Eša er ég aš misskilja eitthvaš?


mbl.is Žjóšarbśiš mun nį sér į strik
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Sterkur leištogi?

Žessa daganna sér mašur auglżsingar ķ fjölmišlum frį hinum og žessum flokkum og hinum og žessum frambjóšendunum. Žaš er bjart yfir žeim flestum enda nóg aš gera ķ stjórnmįlum. Žeir brosa allir. Žeir sem bjóša sig fram ķ 1 sęti ķ žessum prófkjörum tala flestir um "sterka leištoga." Žaš er ekki laust viš aš žaš fari um mig nettur hrollur žegar ég sé žessi orš notuš ķ prófkjörsslagnum. Žessi oršanotkun minnir mig óžęgilega į žessa "sterku leištoga" sjįlfstęšisflokks, framsóknarflokks og samfylkingar sem skilja viš hlutverk sem "sterkir leištogar" meš efnahag landsins ķ rśst. Stjórnarstefna žessara "sterku leištoga" er nś kennslubókarefni hagfręšinga um vķša veröld sem dęmi um hvernig į ekki aš gera hlutina. Vķša um veröldina furšar fólk sig į žeirri umgjörš sem žessir "sterku leištogar" okkar ķslendinga skópu fyrir fjįrglęframenn sem enn ganga lausir. Mig hryllir viš öšrum "sterkum leištogum" frį žessum sömu flokkum sem lķklega munu skapa annan grundvöll fyrir annaš hrun og annaš žjóšarrįn.

Ég kęri mig ekkert um "sterka leištoga." Leištoginn sem ég vil sjį er leištogi sem hlustar į fólkiš sitt, tekur žįtt ķ lķfi žess, finnur til samkenndar, samśšar, gefur žvķ fęri į aš rįša sér sjįlft, leyfir žvķ aš koma meš lausnir og taka įbyrgš į žeim, fer aš žeirra vilja en ekki sķnum. Hvar höfum viš slķkan leištoga ķ dag?


Kemst hinn fullkomni glępur upp?

Jįkvęšar fréttir hafa veriš jafn sjaldgęfar og hvķtur hrafn ķ eina 6 mįnuši. Rįšning Rögnu og rķkisstjórnarinnar į Evu er frįbęr frétt fyrir žjóšina. Ķ raun felst ķ žessu tękifęri aldarinnar ef svo mį segja žvķ meš žessari rįšningu og ašstoš Evu viš žį rannsókn sem veršur aš fara fram gefst okkur ķslendingum einstakt tękifęri til aš sżna svo um munar aš ķslenskri žjóš stendur ekki į sama. Viš skulum gera okkur alveg ljóst aš žegar efnahagur lands hrynur meš žessum hętti sem hann gerši hér į landi žį hafa lög og reglur veriš brotnar śt og sušur. Jafnvel landrįš, um žaš efast ég ekki lengur. Eva sagši ķ silfri Egils aš réttlęti vęri forsenda žess aš samfélagiš yrši byggt upp aftur. Žaš er rétt hjį henni. Žjóšin žarf réttlęti. Įn žess veršur sišrof og lögleysa ķ landinu og lögmįl frumskógarins taka völdin. Žaš er ekki žaš sem viš viljum. Žjóšin į réttlętiš skiliš og ekkert kjaftęši.
mbl.is Hęgt aš nżta sambönd Joly
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Hinir fullkomnu glępamenn

viršast hafa starfaš mešal annars ķ žessum banka. Žessi banki var almenningshlutafélag. Almenningshlutafélög starfa eftir įkvešnum lögum og reglum. Žau lög og reglur heimila vķst ef ég skil žau rétt aš bankar og ašrar fjįrmįlastofnanir geti lįnaš hluthöfum, stjórnendum og tengdum ašilum fjįrmuni en önnur hlutafélög mega žaš ekki. Žetta er fullkomlega sišlaust samt sem įšur enda klįrlega veriš aš hygla stęrstu eigendum į kostnaš annara višskiptavina sem og į kostnaš annara almennra hluthafa. Ömurlegt hreint śt sagt. Hér aš nešan er viškomandi lagagrein. Henni veršum viš aš breyta.

"104. gr. Hlutafélagi er hvorki heimilt aš veita hluthöfum, stjórnarmönnum eša framkvęmdastjórum félagsins eša móšurfélags žess lįn né setja tryggingu fyrir žį. Félagi er einnig óheimilt aš veita žeim lįn eša setja fyrir žann tryggingu sem giftur er eša ķ óvķgšri sambśš meš ašila skv. 1. mįlsl. eša er skyldur honum aš fešgatali eša nišja ellegar stendur hlutašeigandi aš öšru leyti sérstaklega nęrri. Įkvęši žessarar mįlsgreinar taka žó ekki til venjulegra višskiptalįna.
Hlutafélag mį ekki veita lįn til aš fjįrmagna kaup į hlutum ķ félaginu eša móšurfélagi žess hvort heldur móšurfélagiš er hlutafélag eša einkahlutafélag. Hlutafélag mį heldur ekki leggja fram fé né setja tryggingu ķ tengslum viš slķk kaup. [Įkvęši 1.–2. mįlsl. eiga žó ekki viš um kaup starfsmanna félagsins eša tengds félags į hlutum eša kaup į hlutum fyrir žį. Gętt skal įkvęša 99. gr.]1)
Trygging félagsins, sem sett er fyrir įšurnefnda ašila ķ bįga viš įkvęši 1. og 2. mgr., er žó bindandi nema višsemjandi hafi vitaš eša mįtt vita aš tryggingin hafi veriš sett andstętt žessum įkvęšum.
Ef félagiš hefur innt af hendi greišslur ķ tengslum viš rįšstafanir sem eru andstęšar 1. og 2. mgr. skal endurgreiša žęr meš drįttarvöxtum.
Ef ekki er unnt aš endurgreiša féš eša afturkalla tryggingu eru žeir sem geršu eša framkvęmdu sķšar rįšstafanir skv. 1. og 2. mgr. įbyrgir fyrir tapi félagsins.
Įkvęši 1. og 2. mgr. eiga ekki viš um lįn eša framlag til móšurfélags og tryggingu fyrir skuldbindingum móšurfélags.
Įkvęšum 1. og 2. mgr. veršur ekki beitt um innlįnsstofnanir eša ašrar fjįrmįlastofnanir.
Ķ geršabók félagsstjórnar skal getiš sérhvers lįns, framlags og tryggingar samkvęmt žessari grein.
"


mbl.is Lįnušu sjįlfum sér milljarša
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Hinn fullkomni glępur

Margir ķslendingar sem og śtlendingar velta žvķ fyrir sér nśna 5 mįnušum eftir fall ķslands hvers vegna engin af stjórnendum bankana og stęrstu eigendur hafi sętt įbyrgš, veriš kallašur til skżrslutöku eša hreinlega veriš handtekin og įkęršur. Žaš gefur auga leiš aš žegar heilt efnahagskerfi hrynur til grunna aš einhvers stašar og af einhverjum hafa lög og reglur veriš veriš žverbrotnar og žaš oftar en einu sinni. Alveg frį įrinu 2006 mįtti stjórnvöldum, stjórnendum bankana og helstu eigendum žaš vera ljóst ķ hvaš stefndi. Į žvķ leikur engin vafi lengur.  Rķkisstjórnin sętti loks įbyrgš eftir margra vikna mótmęli og sagši af sér en meš hįlfum huga žó žvķ margir sem žar sįtu hafa fullan hug į aš fara fram aftur og hafa ekki einu sinni bešiš žjóšina afsökunar.

Öldum saman hafa menn leitast viš aš fremja hinn fullkomna glęp ž.e. brjóta af sér og komast upp meš žaš įn nokkurra afskipta af hinum langa armi laganna. Lang oftast hefur réttlętiš sigraš aš lokum, žaš er ekki hęgt aš fullyrša aš einhver hafi komist upp meš glęp įn žess aš hafa fórnaš einhverju ķ stašin t.a.m. foršaš sér śr landi žangaš žar sem ekki er hęgt aš nį ķ viškomandi og/eša fariš ķ felur. Hinn fullkomni glępur hlżtur žvķ aš felast ķ žvķ aš fremja glęp fyrir allra augum, meš allra vitneskju, komast upp meš žaš og hafa um leiš fullt frelsi ķ framhaldinu.

Hér į ķslandi geršist hiš óhugsandi: hinn fullkomni glępur var framin į gervallri žjóšinni. Allir nślifandi ķslendingar sem og tugžśsundir ófęddra ķslendinga uršu įn nokkurrar ašvörunar fórnarlömb eins stęrsta efnahagsglęps sem framin hefur veriš. Hér er ekki um hefšbundin efnahagsglęp aš ręša žar sem hluthafar, višskiptavinir og ašrir hagsmunaašilar voru sviknir af stjórn eša helstu stjórnendum heldur er hér um gervalla žjóš aš ręša, heilt land og efnahagskerfi žess lagt ķ rśst.

Glępurinn geršist ekki į einni nóttu eša yfir eina helgi, nei hann hófst um leiš og bankarnir voru einkavęddir. Framkvęmd einkavęšingarinnar og ašferšafręši fólst ķ žvķ aš afhenda bankana sérvöldum vinum įkvešinna stjórnmįlaflokka sem žį voru viš völd. Žessir einstaklingar voru frį fyrsta degi haršįkvešnir ķ nżta sķna nżju eign til aš auka völd sķn og nżfengin auš til aš nį til sķn öllum aušlindum landsins į einn eša annan hįtt. Nįnast öll stęrstu fyrirtęki landsins lentu ķ höndum žeirra ķ gegnum alls kyns eignarhaldsfélög og svoköllušum krosseignartenglsum į tvist og bast. Brįtt var ķsland of lķtiš. Ķsland į žeim tķma naut viršingar erlendis og var įlitiš traust land og ķbśar žess tališ heišarlegt og haršduglegt fólk.

Hinir nżju bankaeigendur og nokkrir sérlegir vinir žeirra gengu įkvešnir til verks og įkvįšu aš nota hiš góša oršspor ķslands til strandhögga į erlendri grundu. Fyrst gekk allt vel enda nęgt framboš af lįnsfé erlendis og gefiš var til kynna aš ķslenska rķkiš stęši sem klettur aš baki ķslensku bankana. Fljótlega fóru žó tvęr grķmur aš renna į sérfręšinga erlendis og efasemdir fóru aš lįta į sér kręla. Menn efušust um margt, um nżfengin auš, hvašan kom hann? Var stęrš bankana ekki of mikil ķ hlutfalli viš stęrš žjóšarbśsins og framleišslu žess? Višbrögš stjórnenda bankana voru žau aš gert var lķtiš śr įreišanleika, heišarleika og jafnvel efast um heišarlegan tilgang žessara efasemda sérfręšingana. ķslensk stjórnvöld gengu svo ķ liš meš stjórnendum og eigendum bankana enda sannfęrš um aš mikiš efnahagsundur vęri hér į ferš.

En hinir erlendu sérfręšingar létu ekki blekkjast og héldu įfram aš efast. Ķslensk stjórnvöld létu svo um męlt aš žessir meintu erlendu sérfręšingar žyrftu į endurmenntun aš halda. Žaš fór aš haršna į dalnum ķ ašgangi aš lįnsfé hjį ķslensku bönkunum og žeir snéru sér aš almenningi erlendis, lķknarfélögum, sveitarfélögum, hįskólum ofl. til aš afla sér fjįr til frekari strandhögga. Engin trygging af nokkru tagi lį į bak viš žessi innlįn önnur er gott oršspor ķslenska rķkisins og žjóšarinnar. Glępurinn var ķ algleymi og nįši brįtt hįmarki sķnu į haustdögum įriš 2008. Nokkrum mįnušum fyrr hófust undarlegar lįnveitingar milli bankana, eigenda žeirra og sérstakra vina hérlendis sem erlendis. Nokkrum vikum og dögum fyrir lokahnykkinn hófust undarlegir en skipulagšir fjįrmagnsflutningar į mili ķslands og żmissa landa ķ evrópu sem viršast hafa endaš į litlum eyjum ķ sušurhöfum. Ķslenskum stjórnvöldum bįrust višvaranir śr żmsum įttum og į żmsum tķmum en žau kusu aš hlusta ekki og hafast ekki aš. Žvert į móti gįfu žau śt heilbrigšisvottorš um heilbrigši bankana og jįkvęšar skżrslur um stöšugleika žeirra og styrk.

Loks žegar glępurinn sprakk framan ķ žjóšina žį višurkenndu stjórnvöld ósigur efnahagsundrins og tóku bankana yfir, settu stjórnendur og stjórn af. Umfang glępsins var žeim ljóst strax frį fyrsta degi enda settu žau į neyšarlög og slķkt er ekki gert nema eitthvaš verulega mikiš er aš eša hefur gerst. En žau reyndu aš halda  umfanginu leyndu fyrir žjóšinni meš upplżsingaskorti, misvķsandi upplżsingum, žöggun, leynd, fjölmišlaflótta og veruleikafirringu. Ķ ljós kom aš stjórnendur bankana, stęrstu eigendur og vinir žeirra höfšu komiš undan žśsundum milljarša, žaš er a.m.k. ekki hęgt aš gera grein fyrir žvķ hvar žeir eru og skiliš landiš eftir ķ ógnarskuldum įsamt žvķ aš hafa blekkt hundruš žśsunda erlendra sparifjįreigenda.

Umfang glępsins er af žeirri stęršargrįšu aš ķslensk stjórnvöld hafa engin śrręši til aš rannsaka glępinn. Til žess eru of margir flęktir ķ mįliš, tengsl stjórnenda bankana og eigenda žeirra viš stjórnmįlalķfiš į ķslandi er of mikiš til aš innlendur ašili rįši viš rannsóknina. Skipun nefndar um rannsókn į ašdraganda glępsins og stofnun sérstaks saksóknara eru mįttlaus tilraun og fyrirfram dęmd til aš skila litlu. Sumir hafa kallaš žaš hvķtžvott. Žess vegna er glępurinn fullkomin. Gerendur glępsins ganga enn lausir, sumir ķ śtlöndum, ašrir hér heima og feršafrelsi žeirra er óskert. Auš sķnum halda žeir enn og fara jafnvel ķ ęvintżraferšir til sušurskautslandsins og segja frį žvķ meš stolti ķ fjölmišlum.Viš getum veriš stolt af žvķ, viš ķslendingar aš viš erum fyrsta žjóšin ķ veröldinni sem erum žolendur hins fullkomna efnahagsglęp. Til hamingju ķsland. :-)

 


Pęlingar

Sķšustu dagar hafa veriš aš venju nokkuš višburšarķkir. Ég tók žį įkvöršun fyrir helgi aš pįsa mig ašeins į blogginu. Manni hęttir til aš verša svolķtiš žunglyndur ef mašur tekur įstandiš og allt sem į undan er gengiš inn į sig. Hvaš um žaš. Mašur veršur aš lķta į björtu hlišarnar lķka. Mótmęlin ķ vetur hafa skilaš okkur nżrri stjórn. Davķš Oddson fór lķka į endanum śr sešlabankanum en žaš žurfti heila lagasetningu til. Eini mašurinn į ķslandi auk Eirķks félaga hans ķ brįš og lengd sem žarf aš fį į sig lög til aš hętta. Viš tók noršmašur aš nafni Sven. Eitthvaš hafa menn veriš aš bręša meš sér aš rįšning hans hafi veriš ólögleg enda kveši stjórnarskrįin į um aš embęttismenn skuli vera ķslenskir rķkisborgarar. Ég skal ekki dęma um žaš, hann er vķst skipašur ķ embętti og žį er allt leyfilegt.

Frambošsmįlin taka į sig sķfellt tja, svona ęvintżralegri blę. Alls kyns pęlingar og vangaveltur um hitt og žetta. Nenni varla aš tjį mig um žaš allt saman. Finnst žó undarleg įsókn margra ķ framboš. Kannski gera menn sér ekki grein fyrir žeim risavöxnu verkefnum sem fram undan eru? Hvernig sem kosningarnar fara ķ vor žį hef ég žį tilfinningu aš nęsta vor/vetur verši ašrar kosningar og mótmęlin blossi upp aš nżju ķ haust ..... jamm žegar żmislegt fer aš koma ķ ljós og ķ framkvęmd.

Mogginn var seldur śtgeršarmönnum. Žį er žaš ljóst aš į žeim sķšum mun ekki fara fram vitręn umręša um kvótamįlin og evrópumįlin. Tveir stęrstu fjölmišlar į ķslandi verša žį įfram ķ eigu sérhagsmunahópa. Ašeins žarf aš afskrifa um 3 milljarša ķ žessum višskiptum. Hver skyldi borga žęr afskriftir? 200 milljónum minna en bankastjórar śtrįsarbankana greiddu sér ķ laun og hlunnindi į sķšustu 5 įrum. En žeir greiddu sér  fyrir aš vakna į morgnana 3.200 milljónir į 5 įrum. Góšir!

Einhver endurreisnarnefnd er starfandi į vegum sjįlfstęšisflokksins. Hśn gagnrżndi mjög forystu og stefnu flokksins sķšustu įrin. Mér fannst žaš viršingarvert og hélt ķ einfeldni minni aš flokkurinn ętlaši ķ naflaskošun og endurmat. Geir var ekki į sama mįli. Vildi meina aš žeir einstaklingar sem störfušu ķ žessari undirnefnd settu žetta fram ķ eigin nafni, ekki flokksins. Vęri ekki aš marka. Vęntanlegur formašur flokksins steig svo į stokk og tilkynnti aš stefnan hefši ekki brugšist, bara eitthvaš fólk. Mig minnir sterklega aš ég hafi heyrt nįkvęmlega sömu orš žegar sovétrķkin og austurblokkin hrundi, gömlu kommarnir uršu ęfir og kenndu heimsku fólki um, ekki kommśnismanum. Framkvęmd stefnunnar hefši klikkaš. Einn žingmašur sjįlfstęšisflokksins kom svo fram ķ sjónvarpi og bašst afsökunar fyrir sķna hönd. Ég hugsa aš sį žingmašur nįi lķklega endurkjöri, kęmi mér ekki į óvart.

Jęja nóg aš sinni.

 

 


Jubb, mikiš til ķ žessu

en ég neita aš hafa tekiš žįtt ķ žessari "sameiginlegu" brjįlsemi. Mķn eina sök er aš vera fęddur į žessu landi. Og jś, ég stašgreiddi einn 20" flatskjį fyrir 2 įrum. Į hann ennžį, ég ętti kannski aš setja hann upp ķ skuldir bankana, myndi eflaust róa einhvern. Glęsileg arfleiš sjįlfstęšisflokks, framsóknar og samfylkingar. Til hamingju žś žrķhöfša žurs. Fórnušu sjįlfstęši landsins fyrir fyrirtękjaform ž.e. aš gera landiš aš vogunarsjóši.
mbl.is Wall Street į tśndrunni
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband